Novi UNESCO Globalni geoparkovi (2026)

Written by

Prevela sa engleskog: Danijela Petković

UNESCO je identifikovao još 12 novih Globalnih geoparkova, čime je ukupan broj lokacija porastao na 241 u 51 zemlji. Mreža sada obuhvata više od 882.000 km², što je približno površini Venecuele.

Fotografija preuzeta sa sajta: https://english.aawsat.com/home/article/1318056/unesco-adds-six-new-sites-its-world-heritage-list

Novi geoparkovi nalaze se u Kini, Francuskoj, Grčkoj, Irskoj, Japanu, Maleziji, Portugalu, Ruskoj Federaciji, Tunisu (prvi geopark u toj zemlji) i Urugvaju.

Akiyoshidai Karst Plateau ©Miné-Akiyoshidai Karst Plateau Geopark Promotion Council

“Svaka stena, svaki kanjon i svaki fosil pričaju priču koja pripada čitavom čovečanstvu. Za samo deset godina, UNESCO Globalni geoparkovi pokazali su da zaštita geološke baštine znači i unapređenje nauke, jačanje obrazovanja i izgradnju otpornosti lokalnih zajednica. Ono što povezuje svih 241 lokaliteta u 51 zemlji nije samo geološki značaj, već i zajednička posvećenost prenošenju znanja, sa lokalnim zajednicama u centru.”

— Generalni direktor UNESCO-a, Khaled El-Enany

Program UNESCO Globalnih geoparkova, uspostavljen 2015. godine, okuplja teritorije priznate po bogatoj geološkoj baštini. To uključuje stenske formacije, planinske i vulkanske lance, pećine, kanjone, fosilna nalazišta i drevne pustinjske predele koji svedoče o istoriji, razvoju i klimatskim promenama naše planete.

Ove lokacije kombinuju:

zaštitu prirode
obrazovanje o životnoj sredini
održivi razvoj

Istovremeno podržavaju autohtone narode i lokalne zajednice u očuvanju njihove kulture i znanja.

Nikia Village at Nisyros UNESCO Global Geopark ©Elisavet Nikoli

Svake godine nove lokacije se identifikuju odlukom Izvršnog odbora UNESCO-a, nakon procene koju sprovodi Globalni savet geoparkova sastavljen od međunarodnih stručnjaka.

UNESCO nastavlja da promoviše program u regionima gde su geoparkovi ređi, posebno u Africi, arapskim državama i malim ostrvskim državama u razvoju, kroz: ekspertske misije, obuke, konsultacije na nacionalnom i lokalnom nivou.

Važno je pomoći državama da pripreme prijave za status UNESCO Globalnog geoparka.